Verslag: Dutch Design Week goes Digital 2012

Op 26 oktober 2012 spraken 14 vooraanstaande designers en experts bij de “Dutch Design Week goes Digital“. Hieronder een persoonlijk verslag van o.a. inspirerende sprekers Erik Kessels, Lorna Goulden en diverse experts van de PIBN bureaus. De experts spraken voor een gezelschap van PIBN leden en andere genodigden, met als doel: met ‘Digitaal Design’ plek te veroveren in het Dutch Design landschap.

De hele middag werd gemodereerd door Ben van de Burg. Hij opende met een vlotte babbel over zijn eerste ervaringen met mobiel en internet, waarna Jonas Nouwen, de directeur van PIBN de middag startte. E.a. speelde af in Het Klokgebouw in Eindhoven.

Albert Shum, Corrina Black, Microsoft – Connecting: Emerging Themes for Interactions

De middag werd afgetrapt met een presentatie van Albert Shum en Corrina Black. Zij zijn deel van het  Windows Phone Design Team van Microsoft. Natuurlijk wilde iedereen weten of de lancering van Windows 8 een succes is. Helaas wilde Albert en Corrina heel weinig vertellen anders dan dat ze ‘excited’ waren.

Hun presentatie begon met een lange introductie van de geschiedenis van persoonlijke en digitale communicatie. De presentatie bestond uit vragen als “How do we connect”, “How do we communicate” en constateringen als “We are surrounded with a lot of screens”, “The Internet is all around us”, “Everything is connected”. Het enige inkijkje in de Microsoft designkeuken (waar iedereen stiekem op hoopte) was dat Microsoft wilde focussen op het oplossen van problemen en het verbinden van mensen en dingen om hun heen. In die filosofie zien ze zichzelf als een leider en leverancier van oplossingen, niet als ‘product’-bedrijf.

Bekijk de presentatie van Albert en Corrina op youtube.

Iskander Smit, Info.nl – De nieuwe ontwerper van hyper persoonlijke producten

Iskander Smit begon zijn praatje ook erg visueel. Even leek het alsof alle sprekers elkaars reddit.com/r/pics selectie ging laten zien. Gelukkig stevende Iskander snel af op zijn inzichten hoe de digitale designer zichzelf kan vinden in een nieuwe economische modellen en het digitale landschap.

Veel designers en bedrijven richten zich sec op een product of een image, maar volgens Iskander is de plek waar het product gaat ‘wonen’ nog veel belangrijker. We zien dat bedrijven die zich alleen op product richten het niet altijd redden. Je zou je meer moeten richten op de ‘Longtail’ van het design. “Hoe gaan mensen jouw product gebruiken?”, “hoe gaat het zich ontwikkelen”, dat zijn vragen die beantwoord moeten worden in het designproces en dienen ook te worden gefaciliteert.

Deze aanpak is het design benaderen als een business model, of een customer journey. Welke rol speelt jouw product over 1, 2, 5  en 10 jaar in het leven van de consument? Veel nieuwe designers kiezen voor het ecosysteem-model. Bied bijvoorbeeld een gratis API en laat mensen daarop ontwikkelen. Op die manier helpen anderen, de gebruikers met het bepalen van de route van het product, ze bepalen mede de toekomst van jouw product. De Apple App Store en het Amazon ‘Self publishing’ model is een evident succesvolle implementatie daarvan [red].  Iskander ziet de  toekomst in het openen van design en de ‘hackable’ maken van producten.

Wil je meer weten? Bekijk de presentatie van Iskander op Youtube.

Lorna Goulden, The Internet of People – Accelerating the roadmap towards an Internet of Things

Lorna Goulden kwam met een fijn opgebouwde presentatie waar we werden meegenomen naar inzichten over hoe we (product) design meer holistisch zouden moeten benaderen. De richting die ze aangaf is een betekenisvolle en lange relatie met designs en dingen om ons heen. Eigenlijk was haar presentatie een perfect vervolg op de presentatie van Iskander.

In Lorna’s introductie gaf ze een korte beeld van het ontstaan van ‘the internet of things’, gepresenteerd als ‘blauwdruk’ van hoe internetbureaus dat voor hun klanten kunnen doen. Ze gaf aan dat “the internet of things” voor velen nog een ongrijpbaar concept is.

Ze constateerde dat de vele ‘connected’ producten die ze kocht (gadgets, meters, en handige online aanvullingen op het leven) vrij snel de connectie verliezen met het Internet en haar leven. Het lijkt een beetje op de gadget-la of het speelgoed van een kind: het verdwijnt als vanzelf steeds verder in de kast en blijft geen deel van je leven [red]. Dat staat haaks op de gedachte van ‘the internet of things’, wat gericht is op duurzame producten en diensten.

Volgens Lorna moeten we als designers kijken hoe we producten, diensten en designs duurzaam kunnen aanpakken. Alleen op die manier krijgen al die connected devices een betekenisvolle rol spelen in ons leven. Dat holistische denken vond ze ook bij een aantal instituten die zich bezig houden met de toekomst van de mensheid en de plaats van elk individu: The Hague Center. Summ()n  en Context Institute

De hackbaarheid van designs en producten is volgens haar ook een goede manier om mensen betrokken te krijgen bij het vormen van ons eigen Internet of things. Arduino, the LilypadNanode en Sensortag waren volgens haar mooie voorbeelden van platforms die ideeën voortbrengen die nog niet eerder verkend zijn.

Bekijk Lorna’s volledige presentatie op Youtube

Tijdens de vragenronde na Lorna’s presentatie werden we nog kort verrast door een 1-minute-pitch van Ate van der Meer van ‘Beeld Horloge.

Danijel Bonacic, Tobias van Veen, Tam Tam – Quantified Self vanuit de designer, gebruiker en marketing perspectief

Danijel en Tobias zien we vaker on the road over ‘Quantified Self‘ (QS) , dat stond garant voor een presentatie die lekker in elkaar zit. Quantified Self is -voor de ongeïnitieerden- het meten (quantificeren) van zaken in je leven. Dat zijn bijvoorbeeld de kilometers zijn die je rent en bijhoud met de Run Keeper App, maar ook de Twitterende weegschalen die je gewicht tracken en de polsbandjes die hartslag en slaapritmes bijhouden.

Quantified Self is nu nog iets voor een relatief kleine groep mensen. Mensen die het leuk vinden om dat soort gegevens te sparen en te delen. Het is niet alleen leuk, maar ook een heel effectieve manier om via gamification je levensdoelen te behalen. Volgens Danijel en Tobias zouden de toepassingen die we nu kennen voor QS ook erg nuttig kunnen zijn voor allerlei merken. Denk aan acties als  ‘ren naar de winkel voor korting’, of om op andere manieren sociaal en ‘self quanfied’ informatie te koppelen aan beloning. Omdat QS nu nog erg gekoppeld is aan gezondheid en welzijn, is de stap naar het delen van gegevens met zorgverzekeringen snel gemaakt.

Samengevat, gaat het met QS design richting “Smart & neutral, connect & context”, pijlers die in digital design een rol zou moeten spelen. Eigenaarschap van data en het toepassen van QS data in gebieden waar financieel gewin speelt zijn zeker nog een discussie waard [red].

Wil je alles zien? Kijk snel naar hun totale presentatie op Youtube.

Henk Haaima, Mirabeau – Ontdek het klassieke grafisch ontwerpvak in de digitale wereld

Henk Haaima is een collega, en één met een visie over het designproces en welke rol de designer heeft in de hele flow van digitaal design. Zijn presentatie leid hij in met Vasilis van Gemert’s artikel over hoe een Web Design programma eruit zou moeten zien. Het centrale thema in zijn presentie is dat designers moeten nadenken hoe ze een design voor het web maken en waarom dat niet begint met Photoshop, maar met content.

Volgens Henk moeten designers niet meer ‘een schilderijtje’ maken met Photoshop. De designer is meer een regisseur van de visuele elementen in digitaal design. Op die manier een design en het proces benaderen helpt bij het implementeren van ‘responsive design’ en het maken van een consistent design. Hij pleit daarom ook voor een ‘Content First’ of misschien een ‘Typography First’ benadering, of terwijl: wel nadenken over de relatie tussen letter en woorden, niet over pixels.

Met die benadering komen de klassiekers weer terug en we vinden weer typografie boeken op de bureaus, maar nu bij de technische bouwers, de frontender:

  • Grid Systems in Graphic Design – Josef Muller-Brockmann
  • Designer & the Grid – Julia Thrift
Dat mag de designer ook weer doen van Henk, dan krijg je namelijk je responsive grid kado: “Omarm de klassiekers uit het vak – typography first!”

Wil je alles zien? Dat kan met het Youtube filmpje van de presentatie van Henk.

Anna Offemans, Fabrique – Case: Passport check Schiphol 

Anna Offemans viel in voor haar collega Jeroen van Geel van Fabrique en presenteerde een pilot waarin de ‘cross over’ van design en digitaal design evident is. De case betrof de paspoort controle op Schiphol, een moeizaam en stressvol proces voor menig vakantieganger. Doel van de pilot was het verlagen van de weerstand van de controle-flow, zodat vakantiegangers zonder veel poespas van en naar het vliegtuig kunnen bewegen.

In het het concept zijn learnings uit digitaal design en interaction design toegepast op de fysieke wereld en dat heeft ze geen windeieren gelegd, de pilot is gerealiseerd en de eerste resultaten wijzen naar een  significante verbeteringen in de passagier-stromen op Schiphol.

In het Youtube filmpje kan je goed zien hoe het concept van Fabrique werkt.

Fabian Hemmert – Bad Vibrations: Haptics of the Digital

Voor wie Fabian Hemmert niet eerder heeft zien spreken, kan je het beste naar TED gaan, waar hij zijn studie naar vorm-veranderende telefoons bespreekt. Fabian heeft -zo lijkt het- van T-Mobile Deutschland de vrije hand gekregen voor het experimenteren met ongewone interactie met mobiele telefoons.

Fabian laat aan de hand van een hele boel filmpjes zien hoe mensen het communicatie via mobiele telefoons kunnen verbreden. In de filmpjes zie je bijvoorbeeld hoe je -door een gewichtje in de telefoon te verplaatsen- beter kan aangeven waar mensen naartoe moeten als ze een route-applicatie gebruiken. Op die manier voel je echt waar je naartoe moet. Veel van zijn vervolgonderzoek gaat ook over ‘beleefd’ aandacht vragen en feedback geven over jouw emoties door bijvoorbeeld knijpkracht te vertalen naar urgentie-signalen aan de ontvangende kant. Sommige van dit soort beleefdheidsprotocollen zie je ook verschijnen op de iPhone (telefoontjes wegdrukken met een boodschap).

Op de vraag welke delen van zijn onderzoek binnenkort het daglicht zullen zien, was hij voorzichtig. Er waren zeker patenten, maar productie van een dergelijke techniek vergt natuurlijk nogal wat financiële slagvaardigheid. De toepassing van het bewegende gewichtje leek hem toch stiekem het meest handig in het dagelijks leven. Zijn boodschap: we moeten meer ons lichaam betrekken in digitale communicatie.

Overigens: bij zijn prototype tests en brainstorms daarvoor gebruikte hij ‘Body Storming’. Met body storming doe je letterlijk ‘net alsof’ je een scenario beleeft, zodat je ziet hoe je product wel of niet past in jouw use case.

Naast de presentatie van TED is dit youtube filmpje van Fabian en zijn presentatie zeker de moeite waard.

Pieter Jan Pieters, OWOW – Live Performance “Sound on Intuition”

Pieter Jan Pieters verzorgde een muziekaal intermezzo, maar één met een boodschap en gedachte. Hij startte zijn presentatie met een optreden met electronische muziek geproduceerd met muziek-controllers die hij zelf heeft ontworpen. Meer hierover kan je zien op het vimeo-kanaal van owow.

Muziek leren is vaak een kwestie van beweegpatronen laten slijten door veel oefening. Pas na veel oefenen kan je echt beginnen met muziek maken. Dat is volgens Pieter Jan een onhandige manier om snel het plezier van muziekmaken te leren kennen. Hij wil met zijn digitale muziek-‘controllers’ het ‘muziek maken’ weer intuïtief maken.

Zijn muziek-controllers zijn kleine gereedschapjes van aluminium en hout die heel fijn op je lichaam passen of daarmee interacteren. Zo zijn er ’finger’, ’wop’, ’heart’, ’kick’ en ’draw’, elk registreren een unieke interactie van het menselijk lichaam. Met die interactie kan je de toon, snelheid, volgorde van geluiden of muziek veranderen. Maar we zagen ook dat Pieter Jan de muziek kan filteren en zelfs live kan componeren! Zijn demonstratie zag er in elk geval erg indrukwekkend uit.

Het bleek -ook tot zijn verrassing- dat bijvoorbeeld autistische kinderen zich ‘begrepen voelden’ door zijn muziek-controllers. Dat is natuurlijk dé bevestiging van de thesis van intuïtief design. Zijn credo: “Listen to bodies, make the computer adept to us” vond ik erg fijn.

Als je van lekkere electronische muziek houd, is deze video op Youtube van Pieter Jan zijn muziek en presentatie zeker de moeite waard.

Erik Kessels, KesselsKramer – Welcome to the Image Tsunami

Erik Kessels is een foto liefhebber en wel één met een heel interesante fascinatie. Wie zijn werk nog niet kent raad ik aan om de catalogus van de door hem geproduceerde boeken eens te verkennen.  We konden ons verheugen op een heerlijke foto-presentatie, zoals sommigen al eerder van hem hebben gezien.

In zijn presentatie liet hij zien wat een weelde van zeer specifieke fotografie er beschikbaar is op het Internet. Een weelde, niet gedomineerd door professionals, maar amateurs die het dagelijks leven en fascinaties tot in pijnlijk detail vastleggen. Die weelde van fotografie maakt designers minder een makers, maar meer editors. Fotografie uit de marges noemde Erik het.

Hij leidde ons door een aantal van zijn collecties die hij vaak leerde kennen via zijn vrienden. Veel van de themas in zijn boeken laten een specifiek onderwerp zien, zoals fotos maken van zwarte honden door hun eigenaar, of mensen met een interessante ‘staan in het water’ fetish. Veel ‘user generated’ content op het Internet is volgens hem te interessant om te laten liggen of van te leren.

Wil je de onverdunde Kessels-ervaring? Kijk dan naar Eriks presentatie in deze Youtube video.

Victor Knaap & Wesley ter Haar, MediaMonks – Being Dutch in Digital

‘Dutch Design’ is een gegeven in de design-wereld. Maar wat voor beeld is er eigenlijk van Nederlands ‘Digital Design’? Met die vraag steken Victor Knaap en Wesley ter Haar van MediaMonk van wal. Conclusie: er is geen beeld van Nederlands Digitaal Design, we staan niet op de kaart en anderen wel! Wat kunnen we daaraan doen?

Uit de concurrerende landen op het gebied van Digital Design (o.a. Brazilië en Rusland) identificeren Victor en Wesley Zweden als hét voorbeeld die Nederland kan volgen. Volgens de MediaMonks onderscheiden de Zweden zich in educatie met het wereld-befaamde ‘hyper island’ en de manier waarop de Zweedse bureau’s zich als één nationaal blok presenteren. Er is zelfs een term voor hun design look and feel: ‘Swedish Aesthetics’.

In Nederland is het onderwijs volgens de heren nog teveel afgeleid van het klassieke ‘Dutch Design’. ‘Print’ heeft een sterke invloed op ons digitaal design onderwijs. Zo krijgen de heren wekelijks tientallen presentaties te zien van studenten die geen laptop bij zich hebben, maar wel een map vol met poster-designs en wat afgedrukte websites. Da’s natuurlijk geen digitaal denken.

Of een verandering in het onderwijs Nederland op de Digital Design kaart kan zetten, is de vraag, maar wel een stap die snel gemaakt moet worden.

De energie van Victor en Wesley is eigenlijk alleen helemaal te ervaren in de Youtube video van hun presentatie.

Daniel Gross en Joris Maltha, Catalogtree – FORM = BEHAVIOUR

Daniel Gross en Joris Maltha zijn beroemd geworden met hun datavisualisatie in de TouchDoc iPad App “Money & Speed” van de VPRO. “Money & Speed” is een iPad App waarin een 50 minuten durende documentaire over ‘speed trading’ te zien is, elke seconde gelardeerd met relevante informatie. Catalogtree verzorgde de ‘live’ data-visualisaties van beursontwikkelingen in de App.

Daniel en Joris vertellen hoe ze data niet proppen in een visualisatie, maar het gedrag van data hun eigen visualisatie veroorzaken. Om het visualiseren van data’gedrag’ te illustreren laten ze ons kijken naar een rij voor de ingang van een pas geopende kathedraal. Die rij is organisch krom en zij leggen uit waarom.

De heren geven aan dat het ontwikkelen van eigen visualisatie-tools erg belangrijk is bij het maken van hun werk. Op die manier denk je goed na over het gedrag en wordt de visualisatie ‘echter’.

Wil je weten waarom de rij voor de kathedraal krom is? Kijk dan naar de presentatie van Daniel en Joris in deze Youtube video.

Jacco Ouwerkerk, IN10 – Hoe de stad jouw persoonlijke museum wordt

Jacco Ouwerkerk leid ons door een door In10 ontwikkeld concept ‘YoMu’, ofwel “your museum”. Het concept laat deels het populaire concept van scripted tours los. In plaats daarvan is het gedrag en input van de ‘bezoeker’ de belangrijkste factor voor een heel erg persoonlijke museum ervaring.

Jacco vertelt ons dat er veel informatie over steden en bezoekswaardige locaties publiek verkrijgbaar is, denk aan locatie, allerlei ‘Open Data’ initiatieven en natuurlijk een sloot aan sociale Apps. Als we die bronnen nou eens combineren en een deel van die informatie gebruiken om maat-informatie, maar ook richting te bieden bij het verkennen van bijvoorbeeld een stad.

De presentatie is rijk geïllustreerd met een aantal personas en voorbeelden. Of dit allemaal te realiseren is laat Jacco nog in het midden, maar hij gelooft zeker dat dit de richting is voor cultureel Nederland.

Kijk snel naar Jacco’s presentatie in deze Youtube video.

Maurits Kaptein, PersuasionAPI – Persuasion Profiles: Ontwerp en Beinvloeding

Gedrag vastleggen in een profiel en daarmee de klant op een unieke manier beïnvloeden, dat is Persuasion Profiling in een notendop. Maurits Kaptein doet namens o.a. Philips onderzoek hoe gedrag en voorkeur van een persoon gebruikt kan worden als input voor het serveren van een gepersonaliseerde web-ervaring.

Het doel van het onderzoek is mensen op een zo effectief mogelijke manier beïnvloeden. Hij illustreert met het voorbeeld dat sommige mensen bij het winkelen hun keuze laten beïnvloeden de voorkeur van een autoriteit of hun vrienden, terwijl anderen beter reageren op bijvoorbeeld kortingen.

Volgens Maurits is deze voorkeur op te maken uit het gedrag van de consument, het is te vangen in modellen en als je maar lang genoeg ‘meet’ kan je beangstigend nauwkeurig gedrag voorspellen en beïnvloeden.

Na zijn presentatie wordt hem nog gevraagd wat hij denkt van mogelijke ethische bezwaren als de uitkomsten uit zijn onderzoek zo overtuigend zijn als hij nu doet vermoeden. Maurits denkt daar wel over na, maar volgens hem is het nog te vroeg om daar conclusies aan te verbinden.

Naast het onderwerp is de presentatiestijl van Maurits zeker de moeite waard, bekijk het snel in deze Youtube video.

Tom de Bruyne, SUE – Persuasion eats advertising for breakfast

Tom de Bruyne doet ‘evil’ werk, zo begint hij zijn presentatie. Hij werkt namelijk voor een reclamebureau. Helaas hebben de reclamemakers het overtuigen van consumenten niet door, maar designers wel. Met deze opvallende stelling steekt Tom van wal.

Hij illustreert met ‘the pick up artist’ een man die het verleiden tot een kunst heeft verheven. De kneep zit ‘m blijkbaar in het ‘negeren’ van het begeerde persoon en verleiding ‘uitstralen’. Zo moet het eigenlijk ook met het benaderen van mogelijke klanten. De producten van reclamemakers zijn wat dat betreft veel te veel ‘in your face’. Tom’s collega’s wrijven zeg maar de verleiding in het gezicht van de doelgroepen.

Daar is de rol voor de designer weggelegd.  Via ‘Design Thinking’ is beter de aansluiting te vinden met de doelgroep, door verleidend te zijn, inplaats van te verleiden. Een voorbeeld van ‘broken game design‘ is adverteren met het de naam ‘muziekschool’. De naam wekt al de verkeerde associatie volgens Tom. Al van het woord ‘school’ reizen zijn haren ten hemel. De associaties met ‘pis geuren’, herhalingen en onderdrukte geesten zijn niet van de lucht, terwijl muziek juist tof is! Het concept van het spel ‘Guitar Hero’ is daarentegen uitnodigend, je kan niet wachten tot je weer je persoonlijke record kan verbeteren.

Tom maakt van zijn presentatie een lekker verhaal, doorspekt met zijn Belgisch woordgebruik. Kijk daarom de Youtube video van Tom’s presentatie.